Ünvan
Hesab nömrəsi kimidir. İstədiyinizə göstərə bilərsiniz — pul bura gəlir. Kim olduğunuzu demir: blokçeyndə «ad» sahəsi yoxdur.
Özəl açar
Bu sizin imzanızdır. Kabinet şifrəsi deyil, əsl imza: açar kimdədirsə, o ünvandakı coin-ləri o idarə edir. Özəl açar harada saxlanır — yalnız sizdə; bizə göstərilmir və bizdə yoxdur.
Əməliyyat
Bir tapşırıq: «A ünvanından B ünvanına bu qədər göndər». Təkbaşına dəyəri yoxdur — altında imza olmayanda. Şəbəkə yalnız imzalanmışı qəbul edir.
Cüzdan kripto necə göndərir: yeddi addım — və açarın olduğu yalnız bir addım
Hər addım əvvəl sadə dildə, sonra bir sətir «kapotun altında» texniki qeyd. Yeni başlayan o sətri keçir; texniki oxuyan yalnız onu oxuyur. Hamısı cüzdan və backend kodu ilə yoxlanılıb — fərziyyə yoxdur.
Hansı ünvandan ödəyəcəyinizi seçirsiniz
Cüzdan siyahısını açıb pulun çıxacağı ünvanı seçirsiniz. Bu anda gizli heç nə olmur: tətbiq yalnız ünvan sətirini götürür.
Ünvanlarınız harada durur. Qeydiyyat yoxdursa — yalnız cihazınızda, brauzer və ya tətbiqin lokal yaddaşında, balanslar və ayarların yanında. Bizə heç bir ünvan getmir: mövcud olduğunuzu belə bilmirik. Hesab açıbsınızsa (e-poçt, Google və ya Apple) — serverə yalnız ünvan gedir; siyahı telefonla kompüterdə eyni qalsın deyə. Özəl açar hesaba düşmür: kodda onun üçün sahə yoxdur.
Kimə göndərəcəyinizi yazırsınız
Alıcı ünvanını buferdən yapışdıra, QR skan edə və ya ünvan kitabından götürə bilərsiniz. Kitab sizin köçürmələrinizdən qurulur: tətbiq bu şəbəkədəki ünvanlarınızı göndərir, əvvəl ödəniş etdiyiniz alıcıları geri alır. «Kontakt» toplamırıq; telefon kitabçasına giriş istəmirik.
Adlar və ulduzlar — yalnız sizdə. «Anama» və ya «Təchizatçı» etiketləri və bərkidilmiş ünvanlar cihazın lokal yaddaşındadır — serverdə yoxdur. Yazarkən cüzdan ünvanı şəbəkə qaydalarına görə yoxlayır: uzunluq, format, yoxlama cəmi. Yazı xətası giriş sahəsindən o yana keçmir.
Komissiyanı hesablayırıq — və bunun üçün açar lazım deyil
Şəbəkə komissiyası kripto sabit deyil: köçürmənin bloka düşməsi üçün şəbəkəyə ödənilir. Dürüst rəqəm göstərmək üçün şəbəkədən soruşmaq lazımdır. Çölə sizin ünvanınız, alıcı ünvanı və məbləğ gedir. Nə açar, nə imza — pula sərəncam verəcək heç nə yoxdur.
Niyə təhlükəsizdir. Bu oxumaqdır, hərəkət deyil: «indi köçürmə nə qədərdir» soruşmaq uçuş lövhəsinə baxmaq kimidir. Heç bir oxuma coin silmir: silmə yalnız imza ilə olur.
Üç sürət. Daha yavaş və ucuz və ya daha sürətli və bahalı seçirsiniz. Bu bizim əlavə qiymətimiz deyil — komissiya tamamilə şəbəkənin miner və validatorlarına gedir. Mitilena köçürmədən heç nə götürmür.
Əməliyyat qaralamasını hazırlayırıq
Cüzdan tapşırığı bütöv toplayır: hardan, hara, nə qədər, hansı komissiya və sıra nömrəsi. Hər ünvanın gedən ödənişlər üçün sayğacı var — nonce. Eyni əməliyyatın iki dəfə keçməməsi və ödənişlərin sırayla getməsi üçün lazımdır. Şəbəkədən cari dəyəri soruşuruq; növbədə gözləyən köçürmələr daxil.
Qaralama hələ pul deyil. Bu addımda yalnız tapşırıq mətni var. İmzasız heç bir dəyəri yoxdur: şəbəkə qəbul etmir; bank da imzasız ödəniş tapşırığını qəbul etmir. İtirmək, göstərmək, atmaq olar — balansa toxunmur.
Əməliyyat imzası. Bu sizin cihazınızda olur
Hər şeyin əsas məqsədi bu anıdır. Cüzdan qaralamanı və açarınızı götürür, imzanı burada hesablayır — tətbiqdə və ya brauzer tabında. Açar dörd yolla gələ bilər; dördü də cihazınızda bitir:
«Düzgün açardır?» yoxlaması. Göndərməzdən əvvəl cüzdan daxil etdiyiniz açardan ünvanı çıxarır və göndərən ünvanla müqayisə edir. Uyğun gəlmirsə köçürmə getmir; «Wrong private key» görürsünüz. İmza — əməliyyat mətni və açar üzərində riyaziyyat: imzadan açarı geri almaq mümkün deyil və yalnız həmin əməliyyata uyğun gəlir. Məbləği və ya alıcını bir simvol belə dəyişin — imza tutmur.
PIN altında saxlama — dürüstcə. Açar cihazınızda şifrələnir və şifrəli hali lokal yaddaşda durur. PIN 6–12 simvol; emoji ola bilər. Bu PIN-i bilmirik və bərpa edə bilmirik: sizdə, başınızda olmaqdan başqa heç yerdə yoxdur.
Kripto cüzdan serveri nə görür: yalnız imza nəticəsi
İmza hazırdır. Cüzdan bizə imzalı əməliyyatı göndərir — hamısı budur. Bir sətirdə kimdən, kimə, nə qədər, komissiya, sıra nömrəsi və imzanın özü var. İçində bir şeyi belə dəyişmək mümkün deyil — imza pozulur, şəbəkə rədd edir. Məbləği yenidən yaza bilmərik, alıcını dəyişə bilmərik, ikinci dəfə göndərə bilmərik.
Server nə edir. Tam bir şey: zərfi şəbəkə nodu vasitəsilə blokçeynə ötürür və sizə hash qaytarır — köçürməni istənilən explorer-də tapa biləcəyiniz nömrə. Məktubu aça bilməyən poçtalyon kimi. İmzalı əməliyyat Mitilena-ya bağlı deyil: bu şəbəkənin istənilən nodu qəbul edir. Sabah serverimiz olmasa da coin-lər sizə məxsusdur — açar sizdə.
Köçürmə tarixçəsi — və içində nə yazılıb
Uğurlu göndərişdən sonra cüzdan qısa yazı saxlayır; tarixçəniz və ünvan kitabınız işləsin deyə. Yazıda: şəbəkə, coin, məbləğ, göndərən ünvan, alıcı ünvan, hash, göndəriş anındakı məzənnə və tarix. Plus alıcıya status göstərə biləcəyiniz izləmə linkinin kodu.
Yazıda olmayanlar: adınız, e-poçt, IP ünvanı və istifadəçi identifikatoru. Sətir şəxsə deyil, artıq blokçeyndə ictimai görünən ünvanlara bağlıdır. Ona görə yazını şəxsisiz adlandırırıq. Mitilena Air ilə oflayn imzada onlayn tərəf köçürmə haqqında heç nə saxlamır: yalnız hazır zərfi görür.
«Etmirik» demirik — alət olmadığı üçün edə bilmirik
Pulunuzu xərcləmək
Cüzdan kripto oğurlaya bilərmi? Xeyr: silmək üçün imza, imza üçün açar lazımdır. Bizdə açar yoxdur; heç bir addımda ötürülmür.
Köçürməni dondurmaq və ya ləğv etmək
İmzalı əməliyyat şəbəkəyə gedir və onun qaydaları ilə yaşayır. «Geri al» düyməsi nə bizdə, nə başqa yerdə yoxdur.
Alıcını dəyişmək
Ünvan imzalı zərfin içinə basılıb. İstənilən düzəliş imzanı pozur.
PIN-inizi və ya açarınızı bərpa etmək
Serverlərimizdə yoxdurlar. Narahat ola bilər; amma zəmanət də budur.
Tarixçənizi yad adama «sizin» kimi göstərmək
Verilənlər bazasında şəxsiyyətə deyil, ünvanlara bağlıdır.
Eyni dürüstlük: cüzdanın çatmadığı yerlər
Blokçeyn hər kəsə açıqdır
Ünvanlarınız, məbləğlər və köçürmə vaxtları hər kəsə və əbədi görünür. Məxfiliyi cüzdan deyil, ünvanlara diqqət — və ya Monero kimi şəbəkələr — verir.
Açarı itirdiniz — girişi itirdiniz
Biz daxil heç kim bərpa etmir. İki yerdə birlikdə saxlayın; mümkünsə oflayn.
Cihaz pis niyyətlinin əlindədirsə — o onun cihazıdır
İmza başlatdığınız yerdə olur. Telefondakı virus hər server dəliyindən təhlükəlidir; böyük məbləğlər üçün NFC kart və oflayn imza var.
Monero baxış açarı istəyir
Balansı göstərmək üçün lazımdır. Yalnız oxuyur, onunla xərcləmək olmur — amma bunu əvvəldən bilmək yaxşıdır.
Buraya qədər oxuyanlar nə soruşur
Hər şey cihazda olursa serveriniz vasitəsilə kripto göndərmək təhlükəsizdirmi?
Bəli — serverin rolünü bilirsinizsə: şəbəkədən komissiya və sıra nömrəsini soruşmaq, məzənnələri almaq və hazır zərfi ötürmək. Bunların hamısı ictimai əməliyyatlardır; açar lazım deyil. Bəzi şəbəkə nodlarını özümüz saxlayırıq; yad servislərdən asılı qalmamaq üçün.
Balansımı görürsünüz?
İstənilən ünvanın balansını hər kəs görür — blokçeyndə açıq yazıdır. Əsas sual ünvanın sizə bağlı olub-olmamasıdır. Qeydiyyat yoxdursa ünvan siyahınızı belə bilmirik: cihazınızda durur.
Mən baxmayanda alıcı ünvanını dəyişsəniz?
Ünvan imzanın içinə düşür. İmzadan sonra dəyişilmiş ünvan imzanı pozur; şəbəkə rədd edir. İmzadan əvvəl ünvan ekranınızdadır: son simvolları tutuşdurun — kripto həyatında daimi vərdiş.
Komissiya niyə həmişə dəyişir?
Blokda yer üçün auksion. Şəbəkə yüklü olanda yer bahalaşır. O anda şəbəkənin cavabını göstəririk, sürət seçdiririk.
Köçürmə təsdiqsiz asılı qaldı. Nə etməli?
Artıq şəbəkədədir — hash-i var və explorer-də görünür. EVM şəbəkələrində ilişən köçürməni üstünə yaza bilərsiniz: eyni sıra nömrəsi və daha yüksək komissiya ilə yenisini göndərərək.
Nonce nədir, sadə dildə?
Ünvanınızdan gedən ödənişin sıra nömrəsi. İlk köçürmə — sıfır, ikinci — bir və belə davam. Eyni ödənişin iki dəfə keçməsinin qarşısını alır.
Birjadən fərqi nədir?
Birjada coin-lər şirkətin hesabına yazılıdır; siz onun verilənlər bazasında bir sətirsiniz: dondura, sənəd istəyə, çıxarışı məhdudlaşdıra bilərlər. Burada coin-lər blokçeyndə sizin ünvanınıza yazılıdır; açar sizdədir.
Telefonumu itirsəm?
Coin-lər blokçeyndə qalır. Yeni cihaza cüzdan qurursunuz, saxladığınız açarı daxil edirsiniz — hər şey yerindədir. Açar yoxdursa heç kim kömək edə bilməz.